Shining Blackjazz


Indie recordings

Website : Shining 

Ik moet zeggen, de eerste keer ben ik er ook ingetrapt. Enslaved trad op met Keep of Kalessin en ook het Noorse Shining stond in het vorrprogramma. Ik nam onmiddellijk aan dat het de Zweedse black metal band betrof. Wat schetste mijn verbazing, toen er ineens een band het podium betrad die nou niet echt black metal maakte. Het was eerder een rare combinatie van allerlei stijlen door elkaar, waar het meest prominente 'vreemde element' de saxofoon was. Duidelijk was dat niet alle concertbezoekers hiervan gediend waren maar sommige mensen zijn ook behoorlijk dichtgetikt wat betreft hun muzieksmaak. Dat was de eerste kennismaking met de Noorse Shining, en nu ligt vijfde album 'Blackjazz' voor mij. Dat de heren inmiddels wel een redelijk grote speler in de muziekscene aan het worden zijn is te merken aan het producer/engineer/master-duo wat bestaat uit Sean Beavan (Slayer, NIN, Marilyn Manson) en Tom Baker (NIN, Marilyn Manson, David Lynch). Dat de metalwereld nu ook kennismaakt met deze band, die nota bene eerdere albums uitbracht op het bekende Noorse jazzlabel Rune Grammafon, is niet gek. Ze zijn getekend bij Indie Recordings wat eigenlijk elke Noorse grootheid wel binnenhaalt en laatst hebben ze in samenwerking met Enslaved ook het Armageddon Concerto opgevoerd. Wat tevens herhaald zal worden aankomende editie van Roadburn. Kortom, alle reden om dit album te bespreken.

Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Want om nou te zeggen dat Shining muziek speelt die makkelijk in een hokje te stoppen is? Nee. Opener 'The Madness and the Damage Done' begint al meteen flink hard, met behoorlijk gitaren in overdrive en gefreakte electronica die daar overheen pulseert. De band laat meteen horen een mengelmoesje van allerlei muziekstromen te gebruiken om tot hun geluid te komen. Zowel electronica als black metal, jazz en industrial zijn terug te vinden in deze mengelmoes. Het enorme gefreak neemt halverwege een hoogtepunt aan wanneer je je in een stroboscoop van electronica waant zonder einde. En even makkelijk als dit begint, gooit de band het daarna weer over een meer gitaar-gedreven boeg die in de verte wel aan Ministry doet denken. Aankomende single 'Fisheye' belooft veel vreemde blikken te gaan trekken, want ondanks het rustige begin van drums en electro bevat dit nummer alle invloeden die Shining zo interessant en zo vreemd maakt. Zanger Jørgen Munkeby zingt, fluistert, schreeuwt door zijn vervormingsapparaat de teksten terwijl de band om hem heen zijn ding doet en een behoorlijk catchy en bereheavy maar tevens vreemd nummer aflevert, met een saxofoonsolo in het midden aan toe. 'Exit Sun' begint met een riffje dat bijna sprekend op een Agent Steel-riff lijkt maar klinkt zodra het echt begint Muse-achtig qua geluid. Niettemin zou je het nummer bijna dansbaar kunnen noemen. Bijna zeg ik dan, want echt dansen valt niet te doen op het door electro en luchtalarmen-doorspekte nummer. Als even later de logge riffs weer inzetten waan je jezelf bijna in een ander nummer, en bij een andere band. Toch is alles essentieel Shining te noemen en komen alle elementen weer langszetten die deze muziek zo interessant maakt. 'Healter Skelter' begint met wat lijkt een valse saxofoon maar vervalt langzaam in een repeterend geheel van sax, drums en electro wat steeds meer opbouwt. Dit nummer is nog het meest jazzy te noemen omdat na de climax er geen lijn meer inzit, mede door het gebrek aan veel gitaar. Later wordt dit wel gecompenseerd maar ook hier is het jazz wat de klok slaat. 'The Madness and the Damage Done', dezelfde naam als het openingsnummer van het album, begint heel licht, eigenlijk zelfs te licht voor dit album met rustige jazzfills en kalme gitaren maar eindigt dan gelukkig chaotisch.

Het langste nummer van het album met 10 en een halve minuut lang is 'Blackjazz Deathtrance' en dit nummer doet zijn naam ook eer aan. Lange, uitgesponnen stukken die opbouwen, of gewoon een grote muzikale chaos zonder dat het echt verzand in slechts doelloos geluid. Wat dat betreft is daar een van de kwaliteit van deze band in te zien, de mogelijkheid om een muur van chaos neer te zetten. Zodra je echter daadwerkelijk luistert wat er gebeurt is er altijd een lijn in te vinden. 'Omen' tapt uit een ander vaatje, aangezien hier ouderwets klinkende horror-muziek is genomen (of gemaakt) en hieromheen gitaar en drums worden neergezet op een manier die bijna Sunn O))) achtig aandoet. Als afsluiter van het album krijgen we nog een cover van King Crimson's '21st Century Schizoid Man' met Grutle Kjellson van Enslaved die de vocalen voor zijn rekening neemt. Zelf ben ik niet echt bekend met het origineel, maar ik vermoed dat ook kenners moeite hebben met het origineel eruit halen aangezien het nummer behoorlijk onder handen is genomen. Niettemin een leuke afsluiter.

'Blackjazz' is een album dat waarschijnlijk het vreemdste is dat sinds lange tijd is uitgekomen in de metalwereld. Niettemin is het een album dat toch ook wel fans zou moeten vinden onder de metalstroming want het bevat genoeg agressie om niet onder te doen voor de heftigere albums die zijn uitgekomen. Echter is het wel een album dat je niet even de eerste keer doorkomt zonder te fronsen. Echter, na een aantal keer luisteren begint de geordende chaos verslavend te werken en is juist het vreemde, jazzy element de aantrekkingskracht van dit album. Dit is zeker een van de meest vreemd een interessantste albums die we komend jaar gaan horen. En ik ben in ieder geval fan. (Thomas van Golen)

Tracklist:
01. The Madness and the Damage Done
02. Fisheye
03. Exit Sun
04. Exit Sun
05. Healter Skelter
06. The Madness and the Damage Done
07. Blackjazz Deathtrance
08. Omen
09. 21st Century Schizoid Man

Line-up:
Jørgen Munkeby - Vocals, guitars, saxophone and producer
Torstein Lofthus - Drums
Tor Egil Kreken - Bass
Bernt Moen - Synths and keyboards
Even Helte Hermansen - Guitars